بی حسی موضعی در دندانپزشکی
بی حسی موضعی در دندانپزشکی

در دندان پزشکی، متداول ترین ماده بی حسی موضعی در دندانپزشکی لیدوکائین است (همچنین به آن زایلوکائینی الیگنوکائین نیز گفته می شود) ، که یک جایگزینی مدرن برای پروکائین (که همچنین با نام نووکائین نیز شناخته می شود) می باشد. نیمه عمر آن در بدن حدود 1.5 تا 2 ساعت است. سایر دارو های بی حسی موضعی در کاربرد های فعلی عبارتند از:articine  (که به آن سپتو کائین و یا بیست سیننیز گفته می شود) ، بوپیواکائین (یک ماده بی حس کننده طولانی مدت)،Prilocaine (که همچنین به آن Citanest نیز گفته می شود) و مپیواکائین (که بانام کاربوکائین یا پولوکائین نیز شناخته می شود). بسته به شرایط ممکن است از ترکیبی از این موارد هم استفاده شود. اکثر این دارو ها به دو دسته ی عمده تقسیم بندی می شوند: با وبدون اپینفرین (آدرنالین) یا سایر عروق دیگر که اجازه می دهند این دارو طولانی تر بماند و تاثیر طولانی مدت تری داشته باشد. این ماده خونریزی در بافت را در طی انجام مراحل مختلف کنترل می کند. معمولاً قبل از انجام هر گونه بی حسی، هر فرد و کیس با استفاده از سیستم طبقه بندی وضعیت بدنی ASA طبقه بندی می شود.

آن چه در ادامه ی  مقاله بررسی بی حسی موضعی در دندانپزشکی خواهید خواند:

  1. داروهای بی حسی موضعی در دندانپزشکی
  •    بی حسی فک بالا (Maxillary anaesthesia)
  •   بی حسی فک پایین (Mandibular anaesthesia)
  1. تکنیک های بلوک منطقه ای (Regional block techniques)
  • بلوک آلوئولار و زبانی نامناسب (Inferior alveolar and lingual block)
  • بلوک اعصاب باکال طولانی (Long buccal nerve block)
  1. تکنیک های تکمیلی
  • داخل بینی (Intraosseous)
  • داخلی (Intraligamentary)
  • داخل پالپ (Intrapulpal)
  • داخل پاپیلاری (Intra-papillary)
  • بی حسی فشار (Pressure anesthesia)
  • رویکرد آکینوسکی (Akinoski Approach)
  1. بلوک های عصبی الکتریکی
  2. تزریق جت
  3. مقدار مصرف
  4. موارد منع مصرف
  5. انواع بی حسی موضعی در دندانپزشکی
  6. در رابطه با دوز
  7. در رابطه با تکنیک
  8. رایج ترین روش بی حسی موضعی
  9. سرنگ های دندان
  10. سایر بی حسی ها که در دندانپزشکی استفاده می شود
  11. سایر داروهای مورد استفاده در ترکیب با بیهوشی عمومی در دندانپزشکی
  12. بی حسی موضعی و بیمار باردار
  13. حساسیت به بی حسی موضعی
  14. تشخیص افتراقی و مدیریت
  15. علائم و علائم واکنش آلرژیک به LA
  16. مدیریت
  17. نظریه کنترل دروازه در بیهوشی بدون درد (Gate Control Theory in Painless Anaesthesia

بی حسی فک بالا (Maxillary anaesthesia)

بی حسی فک بالا در محل بالایی لثه نزدیک به گونه تزریق می شود، تا بتواند به درون بافت لثه نفوذ کرده و در نهایت به پالپ دندان رسیده و آن را به طور کامل و موثری بی حس کند.

بی حسی فک پایین (Mandibular anaesthesia)

هر دو روش بلوک و نفوذ به عنوان اولین گزینه ی تزریق برای بی هوشی دندان های فک پایین در نظر گرفته شده اند.

تکنیک های متفاوتی با توجه به شرایط و فاکتور های مختلف اعمال شده و وجود دارد:

  1. سن بیمار و یا مراجعه کننده

بی هوشی نفوذی روشی مطلوب برای بی هوشی دندان های شیری/ اولیه در کودکان است. این روش شبیه به نفوذ باکال فک بالا است. اطمینان حاصل کنید که لب / گونه به جای آن کشیده شده و در قسمت جانبی و تحتانی کشیده می شود و سپسس وزن 45 ’باصفحه قشر شکاف استخوان از طریق بافت محکم چین مخاطی قرار می گیرد.

  1. دندانی که قرار است بی حس شود

بیهوشی نفوذی باید اولین انتخاب روش برای بی هوشی پالپ و بافت نرم انژکتورهای دائمی فک پایین در بزرگسالان باشد. تزریق بلوک منطقه ای به دلیل درونی بودن متقاطع از طرف مقابل عصب آلوئول تحتانی، گاهی بی اثراست. توصیه می شود حداقل در هر محل با کالوزبانی درناحیه آپیکال دندان موردنظر حداقل 0.5 میلیلیتر تزریق شود. استفاده از بیحسی نفوذی با 4٪  articaine با 1: 100،000 اپینفرین در بدست آوردن بی حسی پالپ مولر اول دائم فک پایین این روزها به دلیل فرمولاسیون موفقیت آمیز شایع تر می شود.

تکنیک های بلوک منطقه ای (Regional Block Techniques)

بلوک آلوئولار و زبانی نا مناسب(Inferior alveolar and lingual block)

بلوک عصبی آلوئولار تحتانی احتمالاً یکی از متداول ترین روش هایی است که دندانپزشک  برای بیهوشی دندان های فک پایین در بزرگسالان استفاده می کند. این تکنیک با هدف تزریق سوزن و رساندن بی حس کننده موضعی نزدیک به عصب قبل از ورود به فورمنن فک پایین، که در جنبه میانیramus  فک پایین قرار دارد، قرار می گیرد. این امر برای جلوگیری از انتقال عصب در عصب آلوئولار تحتانی قبل از ورود به استخوان از طریق فورامن فک پایین است.

بلوک اعصاب باکال طولانی (Long Buccal Nerve Block)

تکنیک های تکمیلی بی حسی موضعی در دندانپزشکی

داخل بینی (Intraosseous)

این یک روش تزریق بیهوشی جایگزین است که برای اولین بار در سال 1910 مورد استفاده قرار گرفته شد. تزریق بی حسی داخل بدن شامل رسوب محلول بیهوشی به طور مستقیم به استخوان آلوئول کانسیلر مجاور در راس ریشه دندان است که از طریق یک سوراخ کوچک بی حس می شود. همچنین از آن می توان در پروسه های دندانپزشکی بیشتری مانند جراحی یا درمان اندودنتیک استفاده کرد. (کانال های ریشه)

داخلی (Intraligamentary)

بی حسی موضعی عضلات داخلی یاپریو دنتال روشی است که عمدتاً برای معالجه اندودنتیک و برای تکمیل بلوک های دندانی تحتانی در جایی که ممکن است شکست خورده باشند، استفاده می شود. این روش شامل ” رساندن حداقل  0.2 میلی لیتر محلول بی حسی موضعی برای هر ریشه دندان است” که در فضا های مغز اطراف دندان پخش می شود. پزشکان ممکن است این تکنیک را به دلیل مزایایی از قبیل: عدم بی هوشی در بافت نرم، استفاده از مقدار کمتری از بی حسی و بی حسی دندان انجام دهند، اما ممکن است استفاده به دلیل ادعا هایی مبنی بر اینکه بیماران درد شدید را با تجویز زیبایی شناسی متقاطع نشان می دهند، مانع مصرف این مواد باشند. اما استفاده از یک سرنگ فشار بالا و سوزن فوق العاده ریز باعث بی حس شدن شیمیایی (باعمل ماده بی حس کننده) و بی هوشی مکانیکی (بافشار رسوب) می شود. در مواردی که از تزریق سریع و حجم بیش از حد استفاده می شود، ممکن است بیهوشی interligamentary یا داخلی مقداری پیچیده شود. این امر می تواند منجر به حساسیت به گاز گرفتن و کوبه شود.تحقیقات نشان داده است که میزان شروع بیهوشی در بیماران بین 15 تا 20 ثانیه بوده است. این امر خود یک مزیت در مقایسه با مدت زمان بی حس شدن در روش بلوک دندانی آلوئولار تحتانی ایجاد می کند. از دیگر مزایای آن می توان به کاهش تروما کلی در مقایسه با بلوک های معمولی اشاره کرد، بنابراین این روش یک روش ایده آل برای برداشتن و درمان اندودنتیکس در کودکان است.

داخل پالپ (Intrapulpal)

بی هوشی درون پالپ شامل قرار دادن مستقیم ماده بی حس کننده با استفاده از یک سوزن کوچک (از 25 یا 27 سنج) در محفظه پالپ دندان است. در این روش ،ماده ی بیهوشی، تحت فشار تزریق می شود که منجر به ناراحتی مختصر اما شدید می شود. این روش خاص باعث بی هوشی مؤثر پالپ می شود زیرا بافت پالپ به دلیل فشار وارد شده در معرض عمل شیمیایی توسط ماده بی حس کننده و محرک مکانیکی قرار دارد. این روش معمولاً هنگامی اتخاذ می شود که همه تکنیک های دیگر نا موفق بوده و باید شامل هشدار های قبل از عمل درد شدید باشد. با این حال ممکن است برای استخراج پالپ یا درمان اندودنتیک روی هر دندان که در آن دستیابی به بی حسی دشوار است، مفید باشد. با این وجود، به دلیل ناراحتی بیمار در ارتباط با این روش، نباید به عنوان اولین گزینه ی انتخابی و تکنیک اولیه بیهوشی مورد استفاده باشد.

داخل پاپیلاری (Intra-papillary)

از بی حسی داخل پاپیلری به عنوان یک تکنیک تکمیلی برای تزریق ماده ی بیهوشی به منظور افزایش راحتی برای بیمار استفاده می شود و در درجه اول برای جایگزینی لنفال مورد استفاده قرار می گیرد. این روش در بیماران خردسال و با سن کم به طور فوق العاده ای موفقیت آمیز است و به منظور جایگزینی یا افزایش راحتی دربرابر نفوذهای ناخوشایند مانند ناراحتی های کف دست یا زبانی موثر است. این تکنیک شامل رسوب مستقیم ماده بی حس کننده به پاپیلا با قطع شدن بافت همراه در محل تزریق است. نقطه نفوذ باید در لثه آپیکال 2 میلی متری پاپیلا باشد.

بی حسی فشار

فشار با یک سواب پنبه ای در ناحیه برای منحرف کردن احساس عصبی درد هنگام وارد شدن سوزن به نواحی خاصی از قبیل بافت کف دست.

رویکرد آکینوسکی (Akinoski Approach)

بلوک های عصبی الکتریکی

این روش نوعی فناوری است که شامل استفاده از جریان الکتریکی برای جلوگیری از دریافت یا تولید سیگنال های درد است. کنترل درد می تواند در این روش زودگذر باشد.

تزریق جت

تزریق جت با هدف ایجاد فشار به اندازه کافی قوی برای فشار آوردن دوز داروی مایع از طریق دهانه کوچک مورد استفاده قرار می گیرد. این کار معمولاً با کمک یک منبع انرژی که مکانیکی است انجام می شود. با این کار ، یک ستون نازک از مایع ایجاد می شود که قدرت نفوذ به بافت های نرم را دارد ، بنابراین نیازی به سوزن نخواهد بود.

مزایا ی این روش:

  • جذب سریعتر دارو در محل تزریق
  • استفاده ی آسان
  • کم و یا حتی می توان گفت بدون درد
  • آسیب بافت کمتری ایجاد می کند

اما با این حال، در دندانپزشکی ، اثربخشی این تکنیک محدود است.نمونه هایی از تزریق جت و دوز آنها  عبارتند از: Syrijet ، MED-JET H III و تزریق iCT SE توسط دنتیم.

 

اسم داروUK اسم تجاریغلظت (%)بیشترین دوز (mg/kg)
 ادرنالین و آرتیکایینBartinestTM

SeptanestTM

47
بوپیواکائینMarcain0.252.5
لیدوکایین13
2
لیدوکایین همراه آدرنالین

 

 

UtilycaineTM

Lignospan SpecialTM

XylocaineTM

17
2
MepivacaineScandonestTM21.36 (3 mg per pound),

کمتر از 400 میلی گرم در بزرگسالان

3
پرولوکائین با فلیپرسینCitanestTM0.57
1
پرولوکائین PlainCitanest PlainTM16

موارد منع مصرف بی حسی موضعی در دندانپزشکی

هنگام استفاده از بی حسی موضعی در دندانپزشکی عوامل زیادی وجود دارد که باید در نظر گرفته شوند. از نظر موارد منع مصرف با LA ، موارد منع مصرف “مطلق” و “نسبی” وجود دارد. وقتی گفته می شود که یک ماده منع مصرف “مطلق” دارد ، این نکته را تأکید می کند که تحت هیچ شرایطی نمی توان LA را برای تجویز در آن بیمار خاص انتخاب کرد ، زیرا این یک خطرات بالقوه تهدیدکننده زندگی است. آلرژی هنگامی که LA دارای منع مصرف “نسبی” است ، استفاده از LA بهتر نیست و باید از آن اجتناب کرد ، اما خطری برای تهدید به زندگی ندارد یعنی می توان از آن استفاده کرد اما احتیاط را نباید فراموش کنیم.

انواع بی حسی موضعی در دندانپزشکی

همانطور که قبلاً نیز به آن اشاره شد بی حسی موضعی مورد استفاده در دندانپزشکی می تواند تفاوت زیادی داشته باشد زیرا داروهای مختلفی با بسیاری از خصوصیات مختلف برای این امر وجود دارد. هر نوع آماده سازی تفاوت هایی جزئی در نحوه تاثیر بی حس کننده بر بدن دارد. این به دلیل استفاده از ترکیبات مختلف است. بی حسی موضعی که حاوی آدرنالین مانند لیدوکائین (با استفاده از 1: 80،000 آدرنالین) یا Articaine  با استفاده از( 1: 100000 آدرنالین) است با افزایش میزان و انقباض قلب خود تأثیر مستقیمی بر خروجی قلب دارد.با توجه به این اثرات ، اگر بیمار از آنژین بی ثبات یا دیسترومی شدید قلبی رنج ببرد ، این آماده سازی ها اغلب دلسرد می شوند زیرا ممکن است مستعد عوارض جانبی نامطلوب باشند. مطالعات نشان می دهد که هر دو articaine از طریق نفوذ و لیدوکائین داده شده توسط بلوک تحتانی به همان اندازه کارآمد هستند که برای درمان های معمول دندانپزشکی در کودکان استفاده می شود ، با این حال ، تزریق articaine باعث درد کمتر بعد از عمل می شود.به عنوان یک جایگزین ، می توان از سایر آماده سازی ها مانند Mepivicaine Hydrochloride یا Prilocaine  (حاوی فلیپرسین) استفاده کرد. پیلوکائین مخصوصاً برای بیمارانی که مایل به جلوگیری از استفاده از آدرنالین هستند یا ممکن است حساسیت به لاتکس / نگهدارنده داشته باشند مناسب است. منع مصرف اصلی پریلوکائین این است که نیمه عمر کمی دارد و دارای اثر سمیت سلولی خفیف است ، بنابراین باید از استفاده از آن در دوره ی بارداری خودداری کرد. این اثر سمیت سلولی می تواند بر موارد مربوط به رحم تأثیر گذاشته و در گردش خون تداخل ایجاد کند ، که می تواند اثرات مضر برای بارداری به همراه داشته باشد. در صورت منع مصرف پیلوکائین ، مپویسین هیدروکلراید در نظر گرفته می شود. Mepivicaine حداقل بی حس کننده عروقی است زیرا هیچ مهار کننده عروق و مواد نگهدارنده ای اضافه نشده است.

 دوز مواد مصرفی بی حسی موضعی در دندانپزشکی

دوز مواد بیهوشی و بی حسی موضعی در دندانپزشکی  اغلب وقتی بیمار کاهش می یابد که عوارض و عادت های سلامتی سیستمیکی داشته باشد و باعث ایجاد تداخل شود. هر از گاهی باید خود میزان بیهوشی موضعی کاهش یابد (بنابراین حداکثر دوز را کاهش می دهد). این امر به ویژه در مورد الکلیسم ، کم خونی (در صورت استفاده از Prilocaine ) ، بی اشتهایی ، برادیکاردی یا GORD انجام می شود. در موارد دیگر ، هنگامی که فرد از آنژین ، برادیکاردی ، برونشیت مزمن ، دیاراریتمی قلبی ، COPD یا گلوکوم رنج می برد ، باید از وازو کانسترونکتور مورد استفاده (اغلب آدرنالین) کاسته شود. این موارد شامل سوء مصرف دارو ، مسدود کننده کانال کلسیم حاوی داروها ، داروهای مسدود کننده بتا یا بیماری کبد است زیرا این امر باعث اختلال در متابولیسم می شود

هر یک از تکنیک های مربوط به انجام و به وجود اوردن بی حسی موضعی می تواند در صورت انجام درست، پروسه را با موفقیت پشت سر بگذارد و در صورت انجام نادرست منجر به شکستگی احتمالی نوک سوزن در محل شده و نا موفق باشد. شکستگی سوزن در حالی که تزریق داخل دهانی انجام می شود بسیار نادر است ، مگر اینکه تکنیک ناکافی اتخاذ شود. برای جلوگیری از بروز چنین اتفاقی ، به خصوص هنگام انجام یک بلوک عصبی آلوئولار تحتانی ، توصیه می شود سوزن را خم نکنید ، از طول صحیح سوزن استفاده کنید و سوزن را تا قسمت مرکزی نگذارید.

رایج ترین روش های بی حسی موضعی در دندانپزشکی 

بی حسی موضعی عصبی آلوئولار و یا بلوک یاIANB  که گاهی اوقات به آن “بلوک دندانی تحتانی” گفته می شود ، (که به اشتباه به عنوان “بلوک فک پایین” خوانده می شود) احتمالاً بیشتر از هر عصب دیگر بدن را بی حس می کند. یک تزریق باعث ایجاد حساسیت در عصب آلوئولار تحتانی می شود که از زاویه فک پایین در قسمت میانی فک پایین می گذرد ، دراز کشیدن دندان های فک پایین ، لب تحتانی ، چانه و قسمت هایی از زبان ، که برای کار دندانپزشکی در بدن موثر است قوس فک پایین برای بیهوش کردن این عصب ، سوزن تا حدودی خلفی به دیستال ترین مولر فک پایین در یک طرف دهان وارد می شود. عصب زبانی نیز از طریق انتشار ماده برای تولید یک زبان بی حس و همچنین بیهوش کردن کف بافت دهان از جمله در اطراف طرف زبان یا زبانی دندان بیهوش می شود.چندین عصب غیر طبیعی معمولاً در طی بلوک آلوئولار تحتانی بیهوش می شوند. عصب روانی ، که عصب پوستی را به لب و چانه قدامی تأمین می کند ، یک شاخه دیستال عصب آلوئول تحتانی است. هنگامی که عصب آلوئولار تحتانی مسدود شود ، عصب روانی نیز مسدود می شود ، در نتیجه لب و چانه بی حس می شود. اعصاب در نزدیکی نقطه ای که عصب آلوئولار تحتانی وارد فک پایین می شود ، غالباً در حین بیهوشی آلوئولار تحتانی ، مانند تأثیر بر شنوایی (عصب آئوروکولوتمپورال) بی حس می شوند.عصب صورت در فاصله کمی از عصب آلوئولار تحتانی در غده بزاقی پاروتید قرار دارد ، اما در موارد نادر ممکن است بیهوشی به اندازه کافی خلفی تزریق شود تا آن عصب را بیهوش کند. نتیجه یک فلج زودگذر صورت است که قسمت تزریق شده صورت از بین رفتن موقت استفاده از عضلات بیان صورت را شامل می شود که شامل عدم توانایی بسته شدن پلک و افتادن درگیر شدن لرزش در قسمت آسیب دیده برای چند ساعت می باشد. ، که هنگام بیهوشی از بین می رود ، ناپدید می شود.در مقابل ، اعصاب آلوئولار برتر معمولاً مستقیماً بیهوش نمی شوند زیرا نزدیک شدن به آن ها با سوزن دشوار است. به همین دلیل ، قوس فک بالا معمولاً به صورت محلی برای کارهای دندانپزشکی با وارد کردن سوزن در زیر مخاط دهان اطراف دندان ها بیهوش می شود تا شاخه های کوچکتر را بیهوش کند.

منبع :ویکی پدیا 

دیدگاهتان را بنویسید

17 + شانزده =

بستن منو
logo-samandehi